MARDİN İLİ NÜFUSUNUN SOSYAL VE DEMOGRAFİK NİTELİKLERİ

Mardin İlinin İdari Bölünüşü 1990 yılında değişmiştir. Bu ile bağlı olan Cizre, İdil ve Silopi ilçeleri 16.05.1990 tarih ve 3647 sayılı Kanunla Mardin İlinden ayrılarak aynı tarih ve Kanunla kurulan Şırnak İline, Gercüş ilçesi ise Batman iline bağlanmıştır.

Güncel Nüfus Bilgilerine Ulaşmak İçin Aşağıdaki Link'i Tıklayın.

http://tuikapp.tuik.gov.tr/adnksdagitapp/adnks.zul

 

MARDİN İLİNİN İDARİ YAPISI       S.NO İLÇESİ BUCAĞI BELDESİ MAHALLE KÖY TOPLAM İDARİ       ADEDİ ADEDİ ADEDİ BİRİM   MERKEZ MERKEZ KABALA       1 " " YALIM 22 64 86   " AKINCI ORTAKÖY       2 DARGEÇİT MERKEZ KILAVUZ 4 37 41   " " SÜMER       3 DERİK MERKEZ --------- 6 69 75     KOCATEPE ---------         KIZILTEPE MERKEZ DİKMEN       4 " " GÖKÇE 10 149 159   " " YÜCELİ         " ŞENYURT ŞENYURT       5 MAZIDAĞI MERKEZ --------- 4 51 55   MİDYAT MERKEZ ACIRLI         " " ÇAVUŞLU       6 " " GELİNKAYA 9 60 69   " " SÖĞÜTLÜ         " " ŞENKÖY         NUSAYBİN MERKEZ DURUCA       7 " AKARSU AKARSU 8 69 77   " GİRMELİ GİRMELİ       8 ÖMERLİ MERKEZ --------- 3 43 46   SAVUR MERKEZ PINARDERE       9   SÜRGÜCÜ SÜRGÜCÜ 3 37 40     " YEŞİLALAN       10 YEŞİLLİ MERKEZ ---------- 5 9 14 TOPLAM 10 16 20 74 588 662   1927 yılında Türkiye’nin nüfusu 13.648.270. iken Mardin İlinin nüfusu 183.317 idi ve Mardin İli nüfus büyüklüğü açısından 63 il arasında 35 inci sırada yer almakta idi.   Mardin ili Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer almakta olup ilin yüzölçümü 8806 kilometre kare olup bu Türkiye’nin yaklaşık % 1.14 ünü oluşturmaktadır. Mardin’de kilometre kareye düşen kişi sayısı 1927 yılında yaklaşık 14 kişi iken 2000 yılında 80 kişiye yükselmiştir. 1990- 2000 yılları arasında Mardin ilinin yıllık nüfus artış hızı %o 23.4 tür.  1927 yılında Mardin ilinde % 22.8 olan şehirde yaşayan sayı 2000 yılında % 55.5’e ulaşmıştır.   30.12.2005 YILI SONU İTİBARİYLE NÜFUS AİLE KÜTÜKLERİNE KAYITLI KİŞİ SAYISI SIRA NO İLÇESİ AÇIK KAYIT KAPALI KAYIT TOPLAM 1 MERKEZ İLÇE 222303 149797 372100 2 DARGEÇİT 70166 33753 103919 3 DERİK 127360 53843 181194 4 KIZILTEPE 191596 69317 260914 5 MAZIDAĞI 94834 46784 141618 6 MİDYAT 234039 128962 363001 7 NUSAYBİN 157513 61487 219000 8 ÖMERLİ 96023 57248 153271 9 SAVUR 107771 73579 181350 10 YEŞİLLİ 21211 39391 60602   TOPLAM 1322816 714161 2036969     TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TARAFINDAN YAPILAN 2007 YILI ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ SONUÇLARINA GÖRE MARDİN İLİNİN NÜFUS YAPISI   Yıllık Nüfus Artış Hızı: %o İlçe Toplam Şehir Köy Toplam Şehir Köy 00 Merkez 130.916 82.134 48.782       01 Dargeçit 26.988 14.118 12.870       02 Derik 58.151 19.535 38.616       03 Kızıltepe 198.672 127.148 71.524       04 Mazıdağı 31.135 10.297 20.838       05 Midyat 114.040 56.340 57.700       06 Nusaybin 116.465 88.296 28.169       07 Ömerli 15.453 7.166 8.287       08 Savur 36.066 8.942 27.124       09 Yeşilli 17.892 14.635 3.257       Genel Toplam 745.778 428.611 317.167           TOPLAM NÜFUS ŞEHİR NÜFUSU KÖY NÜFUSU Nüfus Yüzölçümü Yoğunluğu İlçe Top. Erk Kad Top. Erk. Kad. Top Erk Kad Km Yoğ. Merkez 130.916 66.339 64.577 82.134 41.565 40.569 48.782 24.774 24.008 969 112 Dargeçit 26.988 13.290 13.698 14.118 7.030 7.088 12.870 6.260 6.610 539 51 Derik 58.151 28.663 29.488 19.535 9.667 9.868 38.616 18.996 19.620 1323 42 Kızıltepe 198.672 99.127 99.545 127.148 63.995 63.153 71.524 35.132 36.392 1416 130 Mazıdağı 31.135 15.690 15.445 10.297 5.222 5.075 20.838 10.468 10.370 855 32 Midyat 114.040 57.260 56.780 56.340 28.234 28.106 57.700 29.026 28.674 1054 122 Nusaybin 116.465 57.523 58.942 88.296 43.691 44.605 28.169 13.832 14.337 1169 89 Ömerli 15.453 7.930 7.523 7.166 3.762 3.404 8.287 4.168 4.119 401 36 Savur 36.066 18.110 17.956 8.942 4.502 4.440 27.124 13.608 13.516 1032 33 Yeşilli 17.892 9.135 8.757 14.635 7.516 7.119 3.257 1.619 1.638 48 459 Genel Toplam 745.778 373.067 372.711 428.611 215.184 213.427 317.167 157.883 159.284 8806 80   2007 MARDİN İLİ BELEDİYE NÜFUS SAYIMI SONUÇLARI   İlçe Belediye Toplam Erkek Kadın   Mardin Belediyesi 82.134 41.565 40.569 MERKEZ Ortaköy Belediyesi 7.625 3.914 3.711    Yalım Belediyesi 4.465 2.239 2.226   Kabala Belediyesi 10.951 5.909 5.042   Dargeçit Belediyesi 14.118 7.030 7.088 Dargeçit Sümer Belediyesi 2.612 1.279 1.333   Kılavuz Belediyesi 2.812 1.395 1.417 Derik Derik Belediyesi 19.535 9.667 9.868   Kızıltepe Belediyesi 127.148 63.995 63.153   Şenyurt Belediyesi 2.687 1.325 1.362 Kızıltepe Yüceli Belediyesi 2.220 1.107 1.113   Gökçe Belediyesi 6.563 3.343 3.220   Dikmen Belediyesi 4.859 2.420 2.439 Mazıdağı Mazıdağı Belediyesi 10.297 5.222 5.075   Midyat Belediyesi 56.340 28.234 28.106   Gelinkaya Belediyesi 3.341 1.689 1.652   Söğütlü Belediyesi 6.482 3.290 3.192 MİDYAT Şenköy Belediyesi 6.207 3.187 3.020   Yolbaşı Belediyesi 3.815 1.948 1.867   Çavuşlu Belediyesi 7.940 4.062 3.878   Acırlı Belediyesi 6.772 3.454 3.318   Nusaybin Belediyesi 88.296 43.691 44.605 Nusaybin Duruca Belediyesi 3.807 1.831 1.976     Akarsu Belediyesi 4.021 2.002 2.019   Girmeli Belediyesi 5.298 2.625 2.673 Ömerli Ömerli Belediyesi 7.166 3.762 3.404   Savur Belediyesi 8.942 4.502 4.440 Savur Pınardere Belediyesi 3.288 1.678 1.610     Sürgücü Belediyesi 4.030 2.045 1.985   Yeşilalan Belediyesi 2.383 1.193 1.190 Yeşilli Yeşilli Belediyesi 14.635 7.516 7.119            DOĞUM  YERİ                                  :   1935 Yılında Mardin ilindeki nüfusun % 96’sı bu ilde doğmuştur. 1945-1975 yılları arasında genel olarak % 97 olan Mardin ilinde doğanların oranı 1975 yılından sonra sürekli ve yavaş bir azalma göstermiştir. 2000 yılında artma eğilimi gösteren bu oran %92 değerini almıştır.   1927 Yılında Mardin ilinde % 28.8 olan şehirde yaşayan nüfusun payı 1950 yılından sonra sürekli bir artış göstererek 2000 yılında % 55.5’e ulaşmıştır.   CİNSİYET VE YAŞ YAPISI               :   Mardin ilinde 1927-1940 döneminde erkek nüfusun büyüklüğü kadın nüfustan daha az olmuştur. İlde 1927 yılında her yüz kadın için 98 erkek bulunmakta iken, erkek nüfusun kadın nüfustan daha hızlı artması nedeniyle 1940 yılında kadın ve erkek nüfus aynı büyüklüğe ulaşmıştır. Bu yıldan sonra artma eğilimine giren cinsiyet oranı, 1970 yılında  104’e düşmüştür. Cinsiyet oranı en yüksek değerini 108 ile 1975 yılında almıştır. 2000 yılında Mardin ilinde her 100 kadın için 106 erkek bulunmaktadır. Cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllarda doğurganlık düzeyi çok yüksek olduğu için nüfusumuz çok genç bir yaş yapısına sahipti. Mardin ilinde 1935 yılında erkeklerin yarısı 15, kadınların yarısı ise 20.2 yaşından daha küçüktür.   Mardin ilinde 1935-1950 yılları arasında ortalama 17 olan nüfusun medyan yaşı, 1950 yılından sonra sürekli bir azalma eğilimi göstermiştir. 1985 yılından sonra artma eğilimi gösteren medyan yaş 2000 yılında erkekler için 17, kadınlar için 18 değerini almıştır.   Medyan Yaş 2000, Sayım Yılı Toplam Erkek Kadın 2000 17.28 16.99 17.57   Not : 2000 yılı sayım sonuçlarına göre Mardin ili toplam nüfusunun yarısı 17.28 yaşından büyük yarısı ise 17.28 yaşından küçük olduğu, erkek nüfusun yarısı 16.99 yaşından büyük, yarısının da 16.99 yaşından küçük olduğu, kadın nüfusun yarısının 17.57 yaşından büyük, diğer yarısının da 17.57 yaşından küçük olduğu görülmektedir.   EĞİTİM                                              :   Mardin ilinde okuma ve yazma bilen nüfusun oranı ülke genelinde olduğu gibi her iki cinsiyet içinde sürekli artış göstermektedir.1935 yılında erkeklerin % 9.6’sı, kadınların % 1.1’i okuma yazma bilirken, bu oran 2000 yılında erkeklerde % 84.9’a, kadınlarda % 56.8’e yükselmiştir. İl genelinde okuma yazma bilenlerin oranı ise %71’dir.             Kadın nüfusun okur yazarlık oranı erkek nüfusunkinden daha hızlı artmakla birlikte  cinsiyetler arası farklılık devam etmektedir. En az İlköğretim mezunu olanların oranı 1975 yılında erkeklerde %9.4, kadınlarda ise % 2.4 iken, bu oran 2000 yılında erkeklerde %38’e, kadınlarda ise %13.3’e yükselmiştir.   Mardin İlinin 06 ve + Yaş Gurubundaki Nüfusunun Okur Yazarlık ve  Eğitim Durumu   Toplam Okuma Yazma Bilmeyen Okuma Yazma Bilen Bir Okul Bitirmeyen Bir Okul Bitirenlerin Toplamı İlkokulu Bitiren İlköğretimi Bitiren T 572 478 164 757 407 621 166 514 240 969 136 149 14 039 E 293 491 44 285 249 186 90 457 158 712 80 417 23 399 K 278 987 120 472 158 435 76 057 82 257 55 732 7 540   Eğitim Durumunun Devamı      Ortaokulu Bitirenler Ortaokul Dengi Meslek Okulunu Bitirenler Liseyi Bitirenler Lise Dengi Meslek Okulu Bitirenler Yüksek Öğrenim Görenler Mezuniyeti Bilinmeyenler Okuma Yazma Durumu Bilinmeyenler T 30 939 715 39 298 7 808 12 021 138 100 E 23 399 543 30 018 5 906 9 327 17 20 K 7 540 172 9 280 1 902 2 694 121 80   Not:Yukarıdaki çizelgelere göre Mardin ili nüfusunun %28.78’i okuma yazma bilmemekte, %71.22’si ise okuma yazma bilmektedir. Erkeklerde okuma yazma bilenlerin oranı %84.90, kadınlarda ise %56.80 olarak görülmektedir.    1975-2000 Döneminde 25 yaş ve daha yukarı nüfusun içinde ilk okul, orta okul ve orta okul dengi, Lise ve lise dengi ve yüksek öğretim mezunlarının payı her iki cinsiyette de sürekli artış göstermektedir. 1975 yılında 25 yaş ve daha yukarı yaştaki erkeklerin % 21.3’ü, kadınların %4.1’i ilk okul mezunu iken 2000 yılında erkeklerin %39.6’sı  kadınların ise %18.9’u ilk okul mezunudur.   2000 yılında Orta okul veya  Lise mezunu olan erkeklerin oranı, kadınların oranından yaklaşık dört kat daha fazladır. Cinsiyetler arası eğitim düzeyindeki farklılık yüksek öğretim mezunları için de geçerlidir. 2000 yılında erkeklerin %32.2’si ilkokul sonrası eğitim düzeylerinden birini tamamlamıştır. Kadınlarda da benzer bir gelişme yaşanmıştır. 1975 Yılında kadınların yaklaşık % 1’i, 2000 yılında ise % 8.2’si ilkokuldan sonraki eğitim düzeylerinden birini tamamlamıştır.   2000 yılında erkeklerin %15’i, kadınların %3.9’u lise mezunudur. 1975 yılında erkeklerin % 0.7’si, kadınların %0.1’i yüksek öğretim mezunu iken 2000 yılında bu eğitim düzeyinden erkeklerin oranı % 6’ya, kadınların oranı %1.5’e yükselmiştir.   Mardin il merkezinde okuma yazma bilenlerin oranı % 84’tür. Okuma yazma oranı ilçe merkezlerine göre incelediğinde en yüksek oranı % 81 ile Midyat İlçe merkezinde olduğu görülmektedir. Okuma yazma oranı Midyat ilçe merkezinde erkek nüfus için %91, kadın nüfus için %70’tir. Bu ilçe merkezinden sonra Ömerli ilçe merkezi okuma yazma oranın en yüksek olduğu yerleşim yeridir. Bu ilçede okuma yazma oranı %80 iken, diğer ilçe merkezlerinde %66’nın üzerindedir. Köylerde okuma yazma oranı erkek nüfus için % 81, kadın nüfus için % 50’dir.   MEDENİ DURUM                             :   Medeni Durumu evli olan nüfus tüm yerleşim yerlerinde en fazla paya sahiptir. İlçe merkezlerinde evli olan nüfus oranı % 51 ile en düşük düzeyde iken, il merkezinde bu oran % 55’e yükselmektedir. İl Genelinde evli olan kadınların oranının 30 yaşına kadar erkeklerden daha yüksek olduğu bu yaştan itibaren ise evli erkeklerin oranının daha yüksek olduğu görülmektedir.   Medeni duruma göre cinsiyetler arasında en önemli farklılık hiç evlenmemiş nüfusta görünmektedir. Hiç evlenmemiş kadınların oranı, İl merkezinde % 35, ilçe merkezlerinde  ve köylerde % 41’dir Erkeklerde bu oran ilçe merkezinde %51 iken, İl merkezi ve köylerde %48’dir.   Boşanmış nüfusun oranı tüm yerleşim yerlerinde oldukça düşüktür. Eşi ölmüş kadın nüfusun oranı eşi ölmüş erkek nüfusun oranından tüm yerleşim yerlerinde daha yüksektir. İl genelinde eşi ölmüş kadınların oranı %5, erkeklerin oranı ise %1’den azdır.     DOĞURGANLIK                                :   Mardin İlinde Doğurgan çağdaki kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı 1980 yılına kadar yükselirken bu  yıldan sonra azalma göstermektedir. 1980 Yılında Doğurgan çağdaki her 1000 kadına 977 çocuk düşerken, 2000 yılında her 1000 kadına 691 çocuk düşmektedir. Kadın başına düşen çocuk sayısı son 20 yıl içinde yaklaşık % 29 oranında azalma göstermiştir. 1970’li yıllarda “45-49” yaştaki kadınlar ortalama 6.5 çocuk dünyaya getirmiş iken, 2000 yılında aynı kuşaktaki kadınlar ortalama 7 çocuk dünyaya getirmişlerdir.(Bu oranlar 15-49 yaş grubundaki her 1000 kadın için 0-4 yaşındaki çocuk sayısına göre incelenmiştir.) 2000 yılı istatistiklerine göre 158820 kadın 109715 çocuk doğurmuştur. Buna göre çocuk-kadın oranı 691’dir.     BEBEK ÖLÜMLÜLÜĞÜ                      :   Mardin ilinin 1967 yılından günümüze kadar olan dönemde bebek ölüm hızı ülke genelindeki yapıya benzer şekilde azalmaktadır. 1967 yılında 1000 canlı doğumdan yaklaşık 127’si  bir yaşını doldurmadan ölürken 1977 yılında 1000 canlı doğumdan 43’ü bir yaşını doldurmadan ölmüştür. Toplumun gelişmişlik düzeyini yansıtan önemli göstergelerden biri bebek ölüm hızıdır. 2000 yılı verilerine göre her 1000 bebekten 44’ü bir yaşını doldurmadan ölmüştür. İl Merkezinde erkek ve kız bebeklerde ölüm hızı %o 42, İlçe merkezlerinde %o 45 iken Köylerde bebek ölüm hızı ereklerde %o 44, kızlarda %o 41 olarak belirlenmiştir.   NÜFUS BÜYÜKLÜĞÜ VE NÜFUS ARTIŞ HIZI               Mardin ilinin 2000 yılındaki nüfusu 705.098, 1990- 2000 dönemindeki yıllık nüfus artış hızı %o 23.3’tür. İl’e bağlı bulunan 9 ilçeden Kızıltepe ilçesi 183.475 nüfusu ile en fazla nüfusa, Ömerli ilçesi ise 14.584 nüfusu ile en az nüfusa sahip ilçelerdir. İlin yıllık nüfus artış hızı en yüksek olan ilçesi %o 50.3 ile Midyat iken, en az olan ilçesi %o 39.9 ile Ömerli’dir.   Mardin İl merkezinin şehir nüfusu artış hızı %o 20.5’tir. Mardin iline bağlı ilçelerin şehir nüfusları incelendiğinde, şehir nüfusu en fazla olan ilçenin Kızıltepe ilçesi, en az olan ilçenin ise Ömerli ilçesi olduğu görülmektedir. Şehir nüfus artışının en fazla olduğu ilçe %o 65 ile Midyat ilçesi, en az olduğu ilçe %o 6 ile Ömerli ilçesidir. Mardin iline bağlı bulunan tüm bucak ve köylerin yıllık nüfus artış hızı %o 1.5’tir.   Nüfus yoğunluğu olarak ifade edilen bir kilometrekareye düşen kişi sayısı, il genelinde 80 ve il merkezinde 112 iken, ilçelere göre 32 ile 459 kişi arasında değişmektedir.   Yüzölçümü büyüklüğüne göre ilk sırada yer alan Kızıltepe ilçesinde nüfus yoğunluğu 130, yüzölçümü en küçük olan Yeşilli ilçesinde nüfus yoğunluğu 459 kişidir.   İlde bulunan toplam 588 köyden 437’sinin nüfusu 500’ün altında olup, köylerin büyük bir çoğunluğu oldukça düşük bir nüfusa sahiptir.     ÖZÜRLÜLÜK                                             :  Özürlülük durumuna göre nüfus incelendiğinde, özürlü nüfusun % 60’nı erkeklerin oluşturduğu görülmektedir. Fiziksel özürlüler %38’lik pay ile ilk sırada yer almaktadır. Görme özürlüler %16’lık, zihinsel özürlüler ise %12’lik bir paya sahiptir. Özürlü nüfus içinde % 5 ile en az paya konuşma özürlüler sahiptir.   MARDİN 4.7 Yaş Grubu, Özürlülük Türü ve Cinsiyete Göre Özürlü Nüfus   Toplam   Görme Özürlü İşitme Özürlü Konuşma Özürlü Yaş grubu T E K E K E K E K TOPLAM 12 835 7 686 5 149 1 144 828 504 305 382 239 0-4 754 451 303 30 38 17 14 27 32 05-09 1 308 714 594 74 56 46 24 69 48 10-14 1348 796 552 99 53 57 29 61 44 15-19 1263 780 483 95 37 36 37 46 27 20-24 1256 836 420 73 35 52 17 42 23 25-29 1028 663 365 60 32 42 20 27 17 30-34 805 512 293 39 22 27 15 23 11 35-39 764 462 302 33 38 25 16 26 11 40-44 611 392 219 66 39 18 16 18 5 45-49 510 311 199 49 43 19 6 10 5 50-54 542 305 237 74 51 23 19 8 7 55-59 492 273 219 84 65 15 10 5 3 60-64 545 306 239 100 78 17 14 6 2 65-69 603 357 246 84 71 39 25 6 3 70-74 450 239 211 90 71 26 13 2 1 75-79 237 132 105 35 40 21 10 2 -- 80-84 170 91 79 32 30 15 8 3 -- 85+ 144 62 82 24 28 9 12 1 -- Bilinmeyen 5 4 1 3 1 -- -- -- --   1-Fiziksel Özürlüler 12.835 *  % 38 4.877 2-Görme Özürlüler 12.835   * % 15.3 1.972 3-Zihinsel Özürlüler 12.835   * % 12 1.540 4-İşitme Özürlüler 12.835   * %  6.3 809 5-Konuşma Özürlüler  12.835   * %4.8 621 6-Özürlülük Durumu     Bilinmeyen   3.016 TOPLAM   12.835   Yıllık Nüfus Artış Hızı 2 Sayım tarihi arasındaki dönemde her 1000 nüfus için yıllık artan nüfustur. Nüfus Yoğunluğu Bir kilometre kareye düşen nüfustur. Şehir Nüfusu İl ve İlçe Merkezleri Belediye sınırları içindeki nüfustur. Köy Nüfusu Bucak ve Köylerdeki nüfustur. Cinsiyet Oranı