SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKIFLARI (SYDV)

     3294 sayılı Kanunun 7.maddesi uyarınca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunda toplanan kaynağın ülke çapında ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdi ve ayni olarak dağıtılmak ve bu Kanun’un amacına uygun çalışmalarda bulunmak üzere, her il ve ilçede, mülki idare amirlerinin tabii başkanlığında  Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları kurulmuştur. Halen 81 il ve 850 ilçe olmak üzere 931 adet Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Türkiye genelinde faaliyetlerini sürdürmektedir.

     Vakıfların karar organları “Vakıf Mütevelli Heyeti” dir.

     İl ve İlçelerde tüm yardım programları, Vakıf Mütevelli Heyetlerinin kararları ile yürütülmektedir.
     9 Aralık 2004 tarih ve 25665 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5263 Sayılı “Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri” Hakkındaki Kanunun 19. maddesi ile; 3294 Sayılı Kanunun 7 nci  maddesinin birinci ve ikinci fıkraları değiştirilmiş, dördüncü fıkrası madde metninden çıkartılarak, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının “mütevelli heyetlerinin oluşumu” yeniden düzenlenmiştir.

İl SYD Vakıflarının Mütevelli Heyetleri

     Vali başkanlığında, belediye başkanı, defterdar, il milli eğitim müdürü, il sağlık müdürü, SHÇEK il müdürü, il müftüsünün yanı sıra il tarım müdürü, köy ve mahalle muhtarlarının kendi aralarından seçecekleri  1 köy muhtarı,1 mahalle muhtarı, 2 sivil toplum kuruluşu temsilcisi, 2 hayırsever vatandaştan oluşmaktadır.

Vakıfların Gelirleri

• Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılacak miktarlar, Mahalli İdare Bütçelerinden % 2 oranında ayrılacak paylar, ( 07.12.2004 kabul tarihli 5272 Sayılı Kanunun 87. maddesinin (e) bendi ile yürürlükten kaldırılmıştır)

• Her nevi fitre-zekat-kurban derileri ve bağırsak yardımları,

• İşletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirler,Diğer gelirlerden,

      oluşmaktadır.

Vakıflarca Kaynakların Kullanımı

     Fonda toplanan kaynak, Fon kurulu kararları ile ülke genelinde kurulu bulunan 931 Vakfa aktarılmakta, bu kaynaklar Vakıflarımız tarafından ihtiyaç sahibi yoksul vatandaşlarımıza ayni veya nakdi yardımlar olarak ulaştırılmaktadır.

     Vatandaşlarımız, ikamet ettikleri yerdeki Kaymakamlık veya Valiliklerin hizmet binalarında faaliyet gösteren Vakıflara ihtiyaç durumlarına göre başvurmaktadırlar.

     Yapılan başvurular vakıf mütevelli heyetlerince değerlendirilmekte, sosyal güvenceden yoksun, fakir ve muhtaç durumda oldukları tespit edilenlerin yardım talepleri karşılanmaktadır.

     Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları yoksul vatandaşlarımızla devletimiz arasında köprü görevini üstlenmişlerdir.

Vakıfların Denetimi

     Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları hesap yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğünce, idari yönden ise İçişleri Bakanlığının denetimine tabidirler.

SOSYAL RİSKİ AZALTMA PROJESİ (SRAP) NEDİR?

     T.C. Hükümeti ile Dünya Bankası arasında 14 Eylül 2001 tarihinde imzalanan ve 28 Kasım 2001 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren, Sosyal Riski Azaltma Projesi İkraz Anlaşmasıyla, Türkiye'de kısa ve uzun dönemde yoksulluğun azaltılmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Proje birbiriyle bağlantılı dört temel Bileşenden oluşmaktadır. Bunlar:

• Yaşanan ekonomik krizin muhtaç nüfus üzerindeki etkisini azaltma (Hızlı Yardım Bileşeni)

• Yoksullara hizmet ve sosyal yardım sağlayan devlet kurumlarının kapasitesini artırma (Kurumsal Gelişim Bileşeni)

• Temel sağlık ve eğitim hizmetlerinin iyileştirilmesi için nüfusun en yoksul %6'lık bölümüne yönelik bir sosyal yardım sistemi kurma (Şartlı Nakit Transferi Bileşeni)

• Yoksulların gelir elde etme ve istihdam fırsatlarını artırma (Yerel Girişimler Bileşeni)

• Yoksulların gelir elde etme ve istihdam fırsatlarını artırma (Yerel Girişimler Bileşeni)

Şartlı Nakit Transferi Nedir?

     Sosyal Riski Azaltma Projesi’nin Şartlı Nakit Transferi kapsamında, yoksulluk nedeniyle çocuklarını okula kaydettiremeyen, gönderemeyen veya okuldan almak zorunda kalan, okul öncesi çocuklarını düzenli sağlık kontrollerine götüremeyen ailelerin ya da düzenli sağlık kontrollerini yaptıramayan anne adaylarının ekonomik yönden desteklenmesi ve Türkiye’de düzenli bir nakit sosyal yardım sistemin yerleştirilmesi açısından bir ilk gerçekleştirilmektedir.

     Şartlı Nakit Transferi, temel sağlık ve eğitim hizmetlerine tam olarak erişmelerini teşvik etmek için nüfusun en yoksul %6’lık kesimini hedef alan temel bir sosyal güvenlik ağıdır.

     Şartlı Nakit Transferleri (ŞNT), kuşaklar arası yoksulluk zincirini kırmanın bir yolu olarak, insan sermayesi birikimini hedefleyen son dönem kalkınma programlarının bir parçasıdır. Adından da anlaşılacağı gibi, Şartlı Nakit Transferleri, çocukların düzenli olarak okula devamının sağlanması veya sağlık muayenelerinin yaptırılması gibi insana yatırım yapmaları Şartıyla yoksul ailelere düzenli nakdi para transferi yapılmasıdır.

     Şartlı Nakit Transferleri uygulamalarının temel hedefi yoksul ailelerde insan sermayesi birikimini mümkün kılmak olsa da, uygulanan programlar, mevcut yoksulluğun azaltılması, çocuk işçiliğinin önlenmesi veya kriz dönemlerinde bir sosyal güvenlik ağının oluşturulması gibi diğer hedefleri açısından farklılık gösterebilmektedir.

     Son yıllarda özellikle Orta ve Latin Amerika ülkelerinde yaygın olarak uygulamaya konulan Şartlı Nakit Transferleri’nin kısa ve uzun vadede olmak üzere iki temel hedefi vardır:

1- Uzun vadede; insan sermayesine yatırım anlamına gelen, temel eğitim, sağlık ve beslenme hizmetlerine erişimin artırılması suretiyle yoksulluğun azaltılması.

         2- Kısa vadede ise, nakit transferleri yoluyla yoksulluğun azaltılması üzerinde hızlı bir etkinin yaratılmasıdır.

     Bu hedeflere ulaşmada kullanılan yol ve yöntemler, bölgesel özelliklere göre bir takım farklılıklar göstermekle birlikte aynı temellere dayanır.

Hedefleme Mekanizması

     Hedefleme mekanizması, fayda sahiplerinin, yani Şartlı Nakit Transferlerinden faydalanacak ailelerin belirlenmesinde tarafsız seçme ve hedefleme kriterlerinin kullanılmasına imkan veren bir mekanizmadır.

     Hedefleme mekanizmaları, Şartlı Nakit Transferleri programını uygulayan ülkelerin sosyolojik, ekonomik ve coğrafi özelliklerine göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Coğrafi hedefleme, çocuk işçiliği yoğunluğuna göre hedefleme ve yerel inisiyatiflere göre hedefleme gibi…

     Kullanılan yöntem ne olursa olsun, hedef kitlenin belirlenmesinde, sosyo-ekonomik göstergeler ışığında bilimsel çalışmalara dayalı olarak oluşturulan puanlama formülleri kullanılmaktadır. Böylelikle, hedef kitlenin seçiminde şeffaflığın ve objektifliğin sağlanması mümkün olabilmektedir.

Sağlık, Beslenme, Eğitim...

     İnsana yatırım sloganıyla uygulamaya konulan Şartlı Nakit Transferleri, üç temel alanda paralel uygulamayı öngörür: Sağlık, Beslenme ve Eğitim...

     Şartlı Nakit Transferi programları, genellikle bu üç temel alanda faaliyet gösterir. İdeal olan, erken çocukluk döneminde gerekli temel sağlık ve beslenme hizmetlerinden tam anlamıyla faydalanmış olan çocuğun, okul çağına geldiğinde de eğitim hizmetlerinden azami seviyede yararlanmasıdır.

     Erken müdahalelerin, yaşam döngüsündeki geri dönüşünün her zaman daha fazla olduğu göz önüne alındığında, muhtaç çocukların sağlık, beslenme ve eğitim alanlarında kendilerine yapılan yatırımdan görecekleri fayda o kadar yüksek ve değerli olacaktır.

Düzenli Devam Koşulu

     İsminden de anlaşılabileceği gibi, bu kapsamda yapılan nakit transferleri, okula düzenli devam ve sağlık kliniklerine düzenli ziyaret ile koşullandırılmaktadır.

     Şartlı Nakit Transferleri programı hangi alanda uygulanıyorsa, yardım almaya hak kazanan ailenin hak ettiği parayı alabilmesi için, çocuğunun düzenli sağlık muayenelerini ve aşılarını yaptırması, devam ettiği sağlık kliniklerinde verilen sağlık eğitimi programlarına düzenli devam etmesi, okul çağındaki çocuğunu düzenli olarak okula göndermesi gibi koşulları yerine getirmesi gerekir. Bu koşullar, programı uygulayan sosyal yardım kurumunun, söz konusu temel eğitim ve sağlık hizmetlerinin sağlanmasından sorumlu devlet kurumlarıyla yaptığı çalışmalar sonucu belirlenir.

Transferler Annelere...

     Koşulların yerine getirilmesi kaydıyla yapılan nakit transferleri, annelere yapılır. Bunun en önemli sebebi, kadının aile ve toplum içerisindeki statüsünü güçlendirmek ve özgüvenini artırmaktır. Böylece, annelerin, toplum içinde belirli bir konuma ulaşabilmenin keyfiyle çocuklarının ihtiyaçlarını tamamlaması sağlanır.

Katılımcılık Esası

     Şartlı Nakit Transferleri, katılımcı bir programdır. Koşullu bir destek programı olduğu için, desteği alan ailenin devamlılığını kontrol edecek olan eğitim ve sağlık kurumlarının aktif katılımı öngörülür. Yardımı yapan kurum ve alıcı ailenin yanı sıra, uygulamada yer alan birçok paydaş bulunmaktadır. Bazı ülkelerde, mahalli idareler, gönüllü kişi ve kuruluşlar ile sivil toplum örgütleri de programların uygulanmasına destek sağlar.

DÜNYADA ŞARTLI NAKİT TRANSFERLERİ

     Çocuklara bugün yapılan 1.- ABD$’lık bir harcamanın gelecek yaşamına yansıyan değerinin 10.- ABD$ olarak ölçüldüğünü belirten IFPRI resmi raporlarına dayanarak, benzer sosyal yardımların ülkelerin geleceğini oluşturmadaki öneminin altını çizebiliriz.

     Bu tür uygulamalarla benzer ülkelerde annelere yapılan yardımların yüksek oranda çocuğa yansıtıldığı, toplumsal huzur ve barışın sağlandığı, zor ekonomik dönemler sonrası toplumda daha önce sosyal yapıda olmasına rağmen vazgeçilmiş veya unutulmuş görüntüsü veren paylaşma ve yardımlaşma geleneğinin tekrar canlandığı gözlenmiştir. Çocuklara yatırım yapılmasını hedefleyen Şartlı Nakit Transferleri, son yıllarda birçok ülkede, özellikle de Orta ve Latin Amerika ülkelerinde uygulanmaya başlamıştır. Büyük ölçekli ilk ŞNT projesini 1997 yılında Hükümet kaynaklarıyla başlatan Meksika’nın ardından, Brezilya, Jamaika, Şili ve Nikaragua gibi ülkeler de kendi programlarını uygulamaya koymuşlardır. Fayda sahiplerinin sayısı, programlara ayrılan bütçeler ve yapılan etki değerlendirmelerinin sonuçları, ŞNT programlarının birçok ülkenin yoksullukla mücadele stratejilerinde önemli rol oynadığını göstermektedir.

     Halen dünyada pek çok ülkede uygulanmakta olan ŞNT programları temel olarak iki ana bölümden oluşmaktadır: eğitim ve sağlık/beslenme. Genel olarak, eğitim yardımları ilköğretim çağındaki çocukları hedeflemekteyse de, eğitim edintisi yüksek olan ülkelerde ortaöğretim çağı gençler da program kapsamına alınabilmektedir. Eğitim yardımlarının verilme koşulu, çocuğun okula kaydolmuş ve düzenli olarak okula devam ediyor olmasıdır. Sağlık ve beslenme yardımları ise, çoğunlukla yeni doğanlardan 2-3 yaşına kadar olan çocukları kapsamakla birlikte, bazı ülkelerde çocuk okula başlayana kadar devam etmektedir. Yine bazı ülkelerde, gebeler ve lohusalar da fayda sahipleri arasında yer alabilmektedir. Sağlık/beslenme yardımlarının verilme koşulu, fayda sahiplerinin daha önceden belirlenen sayıda düzenli sağlık muayenelerini yerine getiriyor ve sağlık eğitimlerine katılıyor olmalarıdır. Çocukların sağlık kliniklerine devamı büyüme ve aşı takvimlerine göre takip edilmektedir. Yapılan gebelik yardımları, anne adaylarının gebelik, doğum ve lohusalık dönemlerinin sağlıklı olarak tamamlanması amacını taşımaktadır. Program kapsamına alınan fayda sahiplerinin seçimi ise, özel hedefleme mekanizmalarına göre yapılmaktadır.

TÜRKİYEDE ŞARTLI NAKİT RANSFERİ

     Türkiye’de Şartlı Nakit Transferleri, 2001 yılında uygulamaya konan Sosyal Riski Azaltma Projesi ile başlamıştır. Şartlı Nakit Transferi Programı kapsamında, yoksulluk nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen veya okuldan almak zorunda kalan ya da okul öncesi çocuklarını düzenli sağlık kontrollerine götüremeyen aileler ile gebelikleri süresince düzenli sağlık kontrollerini yaptıramayan veya doğumlarını bir sağlık kuruluşunda gerçekleştiremeyen anne adaylarını ekonomik yönden desteklemek ve Türkiye’de düzenli bir nakit sosyal yardım sistemi yerleştirmek açısından bir ilk gerçekleştirilmektedir. Ekonomik güçlükler nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen ve düzenli sağlık kontrollerini yaptıramayan, nüfusun en yoksul %6’lık kesimine dahil olan aileler, ŞNT ’nin temel hedef kitlesidir.

     ŞNT aşağıdaki amaçlar için yoksullara teşvik sağlamaktadır:

• Yoksul ailelerin çoğu zaman çocuklarını okula göndermesini engelleyen masraflarının (okul kitapları, okul kıyafetleri, okul ücretleri) karşılanması yoluyla, çocukların eğitimlerine devamlarını sağlamak;

• Yoksul aile çocuklarının doğum sonrası temel sağlık ve beslenme hizmetlerinden (aşılama, büyümenin gözlemlenmesi, ve yetersiz beslenme bozukluklarını giderme) yararlanmalarını sağlamak;

• Gebeliklerin takibi ile; doğum öncesinde gebelik risklerinin önlenmesini, gebelik sırasında karşılaşılacak olan sorunlara anında müdahale edilmesini, aşılarının zamanında ve tam olarak yapılmasını, gebelik anemisinden korunmasını, tedavisini ve doğumun güvenli olarak hastanede yapılmasını sağlamak

      Bu amaçla, çocuklarda ve ailelerde olumlu davranış değişikliği yaratmak ve devam ettirmek için, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile koordineli çalışılmaktadır. Bu kapsamda, anne adaylarının düzenli sağlık kontrollerini yaptırıp yaptırmadıkları, ailelerin çocuklarına düzenli olarak sağlık kontrolü yaptırıp yaptırmadıkları ve çocukların okula devam edip etmedikleri kontrol edilerek yardımların devam etmesi veya kesilmesi öngörülmektedir.

     Bu kapsamda uygulamanın oldukça geniş bir ölçeğe sahip olması, uygulamanın etkinliği ve verimliliği açısından “pilot uygulama” boyutunun gerekliliğini de beraberinde getirmiştir. Pilot uygulamayı takiben, buradan edinilen bilgi, deneyim ve bulguların ışığında yaygınlaştırma aşamaları başlatılmıştır.

ŞNT BAŞVURULARI

     Ekonomik güçlükler nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen ve düzenli sağlık kontrollerini yaptıramayan, nüfusun en yoksul %6’lık kesimine dahil olan aileler, ŞNT’nin temel hedef kitlesidir. Bu kapsamda, sosyal güvencesi olmayan ve

• bebek bekleyen ve/veya

• 0-6 yaş grubu ve/veya

• okul çağında çocuğu olan aileler, ŞNT uygulamasından faydalanmak üzere başvuru yapabilirler.

• Başvuruların anneler tarafından yapılması teşvik edilmelidir. Annenin hayatta olması durumunda, ödemeler anneler adına açılan hesaplara yapılacağı için, başvurunun annelerce yapılması yönünde SYDV’lerce yönlendirme yapılması, ileri aşamalarda işlem kolaylığı sağlayacaktır.

• Babanın aile adına başvurmak istemesi durumunda, babanın başvurusu geri çevrilmez; ancak, ödemenin anneye yapılabilmesi için başvuru formunun Bölüm 2’si eksiksiz olarak doldurulur ve annenin okunaklı nüfus cüzdanı fotokopisi istenir. Annenin vefat etmiş olması veya ailede boşanma olması durumunda, şayet velayetin babaya verildiği gerekli belgelerle ispat edilirse, çocuğun babayla yaşadığı başvuru formunun ilgili sorusunda açıkça belirtilir ve ödemeler babaya yapılır.

• Anne ile baba arasında resmi nikah olmaması ve aynı zamanda babanın veya annenin başka birisiyle resmi nikahı bulunmaması durumunda, resmi nikah ve resmi nüfus kaydı teşvik edilir. Anne veya babanın başka birisiyle resmi nikahı olması durumunda ise, çocuklar kiminle yaşıyorsa başvuru çocuğun birlikte yaşadığı kişiden alınır.

• Çocuğun birlikte yaşadığı kişinin resmi vasi olmaması durumunda, bu çocuklar için yapılacak başvurular, başvuru sahibinin (anne, baba, teyze, dede, vb.) durumunun incelenmesi üzerine çocuğun o kişi ile yaşadığına dair resmi kanıt (ikamet belgesi) alınması ve Mütevelli Heyeti’nin başvuru sahibinin fayda sahibinden sorumlu olduğu ve fayda sahibi adayının eğitim ve/veya sağlık hizmetlerinden yararlanmak için şartlı nakit desteğine ihtiyaç duyduğunu resmi olarak onaylaması halinde, çocuğun birlikte yaşadığı kişiden alınabilir.

• Başvuru sahiplerinin ve eşlerinin SSK, Bağ-Kur veya EMSAN kurumlarında sosyal güvenceleri bulunuyorsa, bu kişilere Şartlı Nakit Transferi uygulamasından faydalanamayacakları belirtilir. Yine de başvurmak isteyen kişilerin başvuruları alınır ve sisteme girilir; ancak başvuruyu yapan kişinin herhangi bir sosyal güvenceye sahip olduğu sisteme girilirse, bu kişinin hak sahibi olması sistem tarafından engellenir. Başvuru sahibinin veya eşinin zorunlu Bağ-Kur veya tarım sigortalısı olması, maddi imkansızlıklar nedeni ile sigorta borcunu ödeyememesi ve bu durumun SYDV tarafından tespit edilerek Mütevelli Heyeti tarafından resmi olarak onaylanması halinde, bu kişiler sosyal güvenceleri yokmuş gibi değerlendirilir.

BAŞVURU KAYIT KABUL BELGELERİ

     Şartlı Nakit Transferi uygulamasından faydalanabilmek için bir başvuru formu doldurulmalıdır. Başvuru formları, 4 bölüm halinde hazırlanmıştır. Formda, başvuru sahibinin, eşinin ve çocuklarının demografik bilgileri ile hane bilgileri sorulmaktadır.

     Başvuru formlarının dağıtımı ile ilgili olarak birden fazla yöntem tercih edilebilir. Başvuru formları Vakıflarda teslim alınabileceği gibi, okullarda, sağlık kurumlarında ve mahalle muhtarlıklarında da teslim alınabilecektir. Bu amaçla, Vakıflarda, okullarda, sağlık ocaklarında ve muhtarlıklarda başvuru formlarının yer aldığı ve isteyen vatandaşların formları alabilecekleri birer “Başvuru Kutusu” oluşturulur ve başvuru formları Vakıflarca çoğaltılarak bu kutulara konur.

     Başvuru formlarının dağıtımı ile ilgili hangi yöntem tercih edilirse edilsin, formların eksiksiz olarak doldurulduğu Vakıf çalışanları tarafından kontrol edildikten sonra teslim alınması gerekir. Başvurular, üç şekilde teslim alınabilir:

SYDV Merkezlerinde: Okuryazar olmayan veya başvuru formlarını doldurmada yardıma ihtiyacı olanlara, gerekli destek Vakıf personeli tarafından sağlanır.

Hanelerde: Ulaşım, sağlık, vb. nedenlerle SYDV merkezlerine gelemeyecek durumda olan kişilere kolaylık sağlamak amacıyla, SYDV personeli ve/veya diğer kurumlardan görevlendirilecek geçici personel vasıtasıyla haneleri ziyaretle, başvuru formlarının doldurulup imzalanması sağlanabilir. Bu takdirde, formun doldurulmasından sorumlu kişi/kurumlar, doldurulmuş ve imzalanmış formları SYDV merkezlerine toplu olarak teslim ederler.

     Diğer: SYDV’ler tayin ettikleri mekanlarda (okul, spor tesisleri, köy odaları, sağlık evleri gibi toplum merkezlerinde) başvuru sahiplerine randevu vererek başvuruları kabul edebilirler. Böylece, ilçe vakfına gelemeyecek bölgelerin dışlanması önlenecektir. Burada da yine, formun doldurulmasından sorumlu kişi/kurumlar, doldurulmuş ve imzalanmış formları kontrol ettikten sonra SYDV merkezlerine toplu olarak teslim ederler.

Başvuru sahipleri, başvuru formuna ek olarak, aşağıdaki belgeleri de temin ederler:

Yeşil Kart Sahipleri İçin:

Yeşil kartın ön sayfası ile vize yapılmış bölümünün fotokopisi

İkametgah belgesi

Başvuru sahibi ve çocuklarının nüfus cüzdan fotokopileri

Başvuru sahibi ve çocuklarının T.C. kimlik numaraları

Öğrenci belgeleri (eğitim yardımı için)

Sağlık raporu (gebelik yardımı için)

Gerektiği durumlarda vasilik belgesi

2022 Sayılı Kanun Kapsamında Maaş Alanlar İçin:

Maaş kimlik kartı fotokopisi

İkametgah belgesi

Başvuru sahibi ve çocuklarının nüfus cüzdan fotokopileri

Başvuru sahibi ve çocuklarının T.C. kimlik numaraları

Öğrenci belgeleri (eğitim yardımı için)

Sağlık raporu (gebelik yardımı için)

Gerektiği durumlarda vasilik belgesi

Diğer Başvurular İçin:

Çocuğun hem anne hem de babası (veya vasisi) adına SSK, BAĞKUR ve Emekli Sandığı'na kayıtlı olmadıklarına dair belge (mevcut ise başvuru sahibi tarafından temin edilecek; değil ise Vakıf tarafından temin edilecektir).

İkametgah belgesi

Başvuru sahibi ve çocuklarının nüfus cüzdan fotokopileri

Başvuru sahibi ve çocuklarının T.C. kimlik numaraları

Öğrenci belgeleri (eğitim yardımı için)

Sağlık raporu (gebelik yardımı için)

Gerektiği durumlarda vasilik belgesi

     Gebelik yardımı başvurularında, başvuru sahibinin getirmiş olduğu sağlık raporuna istinaden kişinin gebelik yardımı adayı olduğu belli olacaktır. Hak sahibi belirleme işleminden sonra; kendisinin ya da eşinin hak sahibi olduğunu gören gebe kadın, sağlık ocağına giderek gebelik muayenesini yaptıracak ve gebeliğinin kaçıncı haftasında olduğunu gösterir belgeyi Vakfa getirecektir. Vakıf görevlisi, sisteme gebelik bilgisi girişini yapacaktır. Bu giriş sırasında kadının gebelik haftası belgede belirtildiği şekilde işlenecektir.

     Kişilerin yeşil kartlarının başka bir ilçeden olması durumunda, yeşil kartı yokmuş gibi işlem görürler. Bu başvuru sahipleri için gerekli tüm incelemeler yapılır. Kişiler yeşil kart almaya zorlanamazlar.

     Başvurular sırasında, tüm evrakın eksiksiz teslim alınmasına ve özellikle kimlik fotokopilerinin okunaklı olmasına dikkat edilmelidir. Başvuru formlarındaki tüm sorular son derece önemlidir ve boş bırakılmamalıdır. Başvuru formunun doldurulması ile ilgili ayrıntılı bilgiler ve talimatlar, formun ikinci sayfasında verilmektedir.

     Başvurular teslim alınırken, başvuru sahibine, hak sahiplerinin SYDGM tarafından merkezde belirleneceği, verilen bilgilerin doğruluğunun araştırılacağı, hak sahibi olsalar bile doğru beyanda bulunmadığı tespit edilenlerin sistemden çıkarılacakları, uygulamanın gereği olan koşulları yerine getirmedikleri takdirde hak sahipliği konumlarını yitirecekleri hususu vurgulanır.

YEREL GİRİŞİMLER

     Türkiye'nin yoksul kesimlerinin gelir elde etme ve istihdam fırsatlarını artırmaya yönelik çabalarının desteklenmesini öngören Yerel Girişimler kapsamında, yoksul insanlarımızın gelir ve hayat standardını yükseltebilmek amacı ile hazırlanıp uygulanabilecek proje konuları beş başlık altında toplanmıştır. Bunlar:

1. Gelir Getirici Projelerin Amaç ve Kapsamı

2. İstihdama Yönelik Beceri Kazandırma Eğitimleri

3. Toplum Yararına Çalışmalar İçin Geçici İstihdam

4. Sosyal Alt Yapı ve Hizmet Merkezlerinin Kuruluş ve Geliştirilmesi

5. Toplum Kalkınmasına Yönelik Kapsamlı Çalışmalar

Gelir Getirici Projelerin Amaç ve Kapsamı

     Gelir getirici küçük ölçekli projelerin amacı, yoksul birey veya hanelerin kendi geçimlerini sağlayacak işleri kurmaları, gelir elde etmeleri ve başlattıkları çalışmaları uzun süre devam ettirebilmeleridir. Uygulanacak projelerin teknik ve ekonomik olarak yerel koşullara uygunluğu yanında, üretilecek ürün veya hizmetin yöresel satış ve pazarlama olanaklarının bulunması gerekmektedir.

SRAP-YG'ye, fayda sahipleri tarafından kişisel başvurular yapılabilir ancak, başvuruların mümkün olduğunca grup bazlı olması tercih edilmektedir. Projelerin grup bazlı olması, uygulama süreci ve sonrasında, gerekli teknik destek hizmetlerinde etkinliği sağlayıcı büyüklüğe sahip olunması açısından önemli olmaktadır.

     Proje Konuları: Gelir Getirici Projeler için herhangi bir konu sınırlaması bulunmamaktadır. Mevcut ekonomik faaliyetlerde üretim ve verim artışı sağlanması ya da potansiyel kaynaklardan yararlanarak gelir elde edilebilmesi amacıyla; bitkisel ya da hayvansal üretim, tarımsal ürün işleme, el sanatları, hediyelik-turistik eşya üretimi, ticaret, perakendecilik, satış-pazarlama vb. her türlü konuda proje sunulabilir.

     Gelir Getirici Projelere Verilen Destek Miktarı Gelir getirici projeler için kentsel alanda 5000 dolar, kırsal kesimde yoksul birey ya da hane başına en fazla 3.000 ABD Dolarına eşit YTL tutarına kadar destek sağlanmaktadır. Kişisel limitleri geçmemek üzere, birden fazla kişinin bir araya gelerek uygulayacağı grup bazlı ortak projelerde, toplam bütçe 100.000 ABD doları eşdeğeri YTL'yi aşamaz. Gelir Getirici Projelerin Değerlendirilmesi Değerlendirmede dikkate alınan önemli konular:

Yoksul aile/hanelerin geçimine katkı sağlayacak gelir elde edilmesi ve bunun devamlılığının olması.

     Projenin uygulanması sonucu elde edilecek ürüne ve üretilecek miktara bölgesel/ulusal talep olması.

Zorunlu olmamakla beraber, öz kaynak katkısı da dikkate alınmaktadır. Bütçenin %10'undan az olmayacak maddi veya ayni nitelikteki öz kaynak katkısı, projenin sahiplenme düzeyini göstermesi açısından anlamlı olabilmektedir

İstihdama Yönelik Beceri Kazandırma Eğitimleri

     Bu tür projelerin amacı, yoksul kadınlar ve işsiz gençlere düzenlenecek kısa süreli kurslarla çeşitli teknik ve sosyal beceriler kazandırılması ve bu kişilerin daha nitelikli iş bulmalarına katkı sağlanmasıdır. Eğitimlerde benzer konularda çalışma yapan kamu ve sivil toplum kuruluşları (vakıf, dernek, sanayi, ticaret ve esnaf odaları, kooperatif, birlik vb.) ile işbirliği yapılarak istihdam güvencesi sağlanmaya çalışılacaktır.

     Proje Konuları: Meslek edinme veya kendi işini kurmaya yönelik istihdam eğitimlerinde konu sınırlaması yoktur. Ahşap, taş, toprak, metal işleme, dokumacılık vb. el sanatları veya kentsel alanlar için sekreterlik-ön muhasebe, tesisatçılık, bahçıvanlık, bakıcılık vb. hizmet sektöründe iş bulma güvencesi olan her türlü konu bu kapsamda desteklenebilmektedir.

     Eğitim Projelerine Verilen Destek Süresi ve Miktarı verilecek destek, eğitim süresince proje masraflarının karşılanması şeklinde olmaktadır. Katılımcı sayısına göre değişmekle birlikte, projelere sağlanacak destek miktarı 50,000 ABD doları eşdeğeri TL'yi aşmayacaktır. Proje kapsamında edinilen malzeme ve ekipmanın, proje sonunda kullanım hakkı veya devri konusu finansman sözleşmesinde belirtilecektir. İstihdam eğitimi projelerinde ortalama süre 6-8 ay olup çok özel durum ve koşullar için süre, bir yılı geçemeyecektir. Değerlendirmede dikkate alınan önemli konular:

     İstihdam eğitimiyle sağlanacak faydanın, kazanılacak becerinin somut olarak belirtilmesi.

     Eğitim sonunda kursiyerlerin iş bulma veya kendi işini kurup gelir elde etme olanağına sahip olması.

     Düzenlenen eğitimlerden mümkün olduğunca fazla sayıda kişinin yararlanacak olması.

     Eğitimin farklı gruplarla tekrarlanması talebi, ilk uygulamanın başarı düzeyine bağlı olacaktır

     Toplum Yararına Çalışmalar İçin Geçici İstihdam

    Toplumun ortak yararı için uygulanacak çeşitli projelerde ihtiyaç duyulan işgücünün kısa süreli istihdamla karşılanması, yoksul işsizlerin çalıştırılması ve bu kişilerin geçici de olsa para kazanıp aile geçimine katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Toplum yararına yapılacak işler arasında içme-kullanma suyu temini, sulama sistemlerinin bakım ve onarımı, küçük ölçekli kanalizasyon-atık su arıtma, yol, park-piknik alanlarının temizliği ve onarımı, ağaçlandırma, erozyon önleme, aşılama, ilaçlama, budama, doğal kaynakların korunması-geliştirilmesi vb. işler sayılabilir. Geçici İstihdam Projelerine Destek Miktarı

      Bu kapsamda istihdam edilecekler için ödenecek ücret, kişi başına 3.000 dolar, projelerin toplam bütçesi ise, 75.000 ABD doları eşdeğeri YTL'yi aşmayacaktır. Geçici istihdam projelerinde ödenecek ücretler asgari ücretten fazla olmayacak ve bu kişiler mutlaka yasal mevzuata uygun olarak çalıştırılacaklardır. Projelerin bütçelerinde malzeme, ekipman ve diğer girdilere ayrılan pay %30'u geçmeyecektir. İstisnai durumlarda daha yüksek orandaki malzeme, ekipman talebi Yürütme Kurulunca değerlendirmeye alınacaktır. Geçici İstihdam Projelerinin Değerlendirilmesi

     Projelerin süresinin 6 ayı geçmemesi

    Uygulanacak projelerin herhangi bir kamu kuruluşunun asli görev alanına girmemesi.

     Projede öncelikle "belirli kişilere" düzenli iş, gelir sağlanmasından çok, ortak çaba veya girişimle başlatılan çalışmaları tamamlayıcı "zorunlu işgücünün" desteklenmesi amaçlanmalıdır.

     Toplum içinde dezavantajlı konumda bulunan kadın, işsiz genç ve engelli bireylere öncelik verilmesi ve yapılacak işle ilgili kısa süreli eğitim düzenlenmesi.

Sosyal Alt Yapı ve Hizmet Merkezlerinin Kuruluş ve Geliştirilmesi

     Bu kapsamda sokakta çalışan/yaşayan çocuklar, engelliler, yaşlılar, korunmasız kadın ve erkekler, işsiz gençler ve yoksullara sağlanan düşük maliyetli sosyal hizmetlerin yaygınlaştırılması için toplum veya sosyal amaçlı merkezler kurulması yada mevcut merkezlerdeki programların çeşitlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, evinden ayrılmak zorunda kalan veya uygun olmayan koşullarda barınan evsiz veya yarı-göçer gruplara yönelik geçici konut, sığınma, barınma evi vb. mekanların yapımına destek verilmesi amaçlanmaktadır. Yine semt lokali, kültür, okul, sağlık merkezi, üretim atölyesi vb. ortak kullanım alan ve mekanlarının tadilat ve onarımı da bu kapsam içinde değerlendirilebilecektir. Bu kapsamdaki tüm projelerde öncülüğün Sivil Toplum Kuruluşları ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) tarafından yapılması beklenmektedir. SHÇEK'in ve STK'ların bugüne kadar ulaşılamayan gruplara ulaşmak, yeni yöntem veya hizmetlerin pilot uygulamasını yapmak amacıyla hazırlayacağı projeler öncelikle dikkate alınacaktır. Sosyal Hizmet Projelerine Destek Miktarı Sosyal hizmetler projelerine verilecek destek miktarı 200,000 ABD doları eşdeğeri YTL'yi aşmayacaktır. Sosyal hizmet amaçlı merkezlerin genel işletme giderleri en fazla iki yıl süreyle desteklenebilmektedir. Sosyal Hizmet Projelerinin Değerlendirilmesi

     Bu merkezlerde hizmet verilen yoksul kadın, işsiz genç, çocuk ve yaşlıların üretici hale getirilmesi ve gelir getirici faaliyetlere yöneltilmesi.

     Engelli bireylere eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri verecek merkezlerde sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik çalışmaların planlanması.

Ortak kullanıma yönelik çeşitli tesislerin yapımı veya bakımında, maliyetin yararlanıcıların ekonomik gücünü aşması ve kamu hizmetlerinin alınmasının mümkün olmadığı durumlarda geçerli olabilecektir.

Vatandaş Odaklı Yönetişim:

     Değişimin hızlandığı, küreselleşme ve bilgi toplumu şartlarında bireyin ve toplumun ön plana çıktığı yeni yönetim anlayışına uygun olarak, ‘yeniden yapılanma’ çalışmaları ülkemizde de hızla devam etmektedir. Performansa dayalı, katılımcılığın esas olduğu vatandaş-birey odaklı yönetim anlayışına geçiş yapılabilmesi ve kamu hizmetlerinin gerek üretilmesinde, gerekse vatandaşa ulaştırılmasında daha etkin ve verimli bir süreç yaşanabilmesi hedeflenmektedir.

 Yönetim anlayışında yaşanan bu değişiklik ihtiyaçlarına, yasal düzenlemelerle çözüm üretme çabalarının yanı sıra, üretilen kamu hizmetinin vatandaşa ulaştırıldığı fiziki mekanın da vazgeçilmez önemi bulunmaktadır. Sosyal yardım almak üzere vakıflara başvuran vatandaşlarımız için başvuru ve bekleme mekanlarının çağdaş bir ortama kavuşturulması, bürokratik iş ve işlemlerin azaltılması, başvuruların kısa sürede sonuçlandırılması gibi yol ve yöntemlerle sosyal yardımların dağıtılmasında yeni bir yapılanmaya gidilmesi hedeflenmektedir.

     Özellikle sosyal yardım alan vatandaşlarımızın zaman zaman toplumsal dışlanmışlık duygusu içinde bulunabileceği göz önünde bulundurulursa, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarımızda fiziki çalışma ortamının iyileştirilmesi Sosyal Devlet ilkesinin de bir gereğidir.

Yukarıda belirtilen amaç doğrultusunda Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile sosyal yardıma muhtaç vatandaşlarımıza hizmet veren kamu hizmet birimlerinin çalışma mekanlarının iyileştirilmesine yönelik Vatandaş Odaklı Yönetişim Projesi uygulaması başlatılmıştır.
 

Güzel Okulum Projesi:

     Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü- Sosyal Riski Azaltma Projesi Yerel Girişimler bileşeni kapsamında yürütülen Güzel Okulum projesi ile Türkiye Genelinde bakım-onarım,tadilat ve restorasyona ihtiyacı olan okullarımız için  9.310.000 ABD Doları tutarında Fon ayrılmıştır.

İl ve İlçelerimizde kurulu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, Milli Eğitim Müdürlükleri  ve Sağlık Müdürlüklerinin gerçekleştireceği ortak bir çalışma sonucunda, fiziki mekan ve sosyal altyapı olanakları açısından en yoksun okul veya okullar belirlenerek bunların Sosyal Hizmet Projeleri olarak bakım-onarım, tadilat, restorasyon gibi ihtiyaçlarının karşılanması sağlanmıştır

     “Güzel Okulum” projesi ile Türkiye Genelinde İlk ve Orta Dereceli Okullarda yaklaşık 2.000.000 öğrencimizin daha sağlıklı,sıhhi ve sıcak bir eğitim ortamına kavuşması sağlanacaktır

Toplum Kalkınmasına Yönelik Kapsamlı Çalışmalar

      Daha geniş alanlarda "bütüncül yaklaşımla" birbirini tamamlayıcı gelir-üretim, eğitim-beceri geliştirme, altyapı, sosyal hizmet ve çevresel projeler geliştirilen bir program çerçevesinde birlikte uygulanabilecektir. Yerel girişimlere eklenen bu bileşen kapsamında, uygulanacak projelerin tutarı yukarıda belirtilen limitleri aşmayacak ve programın toplam bütçesi ise, 500.000 ABD doları karşılığı YTL'yi geçmeyecektir

BAŞVURU SÜRECİ

      Kimler başvurabilir: Fon ve Vakıfların kuruluş amaçları doğrultusunda yoksul ve herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşu kapsamında güvence sahibi olmayan kişiler proje desteklerinden yararlanabilir. Vakıflar, fayda sahiplerinin uygunluk durumunu inceler ve Mütevelli Heyet kararıyla onaylar. Bireysel ya da grup bazlı olarak hazırlanan başvurular, projenin uygulama alanındaki Vakıflara yapılır. Daha yaygın alanlarda, birden fazla projenin birlikte uygulanmasını öngören "geniş kapsamlı" projeler için başvurular doğrudan PKB'ye yapılabilir.

Projeler, ekte özeti verilen "proje hazırlama formatı"nda belirtilen konu başlıkları hakkında yeterli açıklamaları içerecek şekilde hazırlanır. Vakıflar gerektiğinde proje hazırlanmasına destek verir.

Her kişi için birer adet fayda sahibi başvuru formu doldurulur. Yararlanıcıların aktif nüfus yaş grubu (18-65) içinde yer alması ve SRAP projelerinden daha önceden yararlanmamış olması gerekir.

     Her proje için bir adet proje başvuru formu eksiksiz olarak doldurulur (örneği ekte verilmekte). Proje başvuru formunda SRAP'tan talep edilen miktar bölümünün mümkün olduğunca Yeni Türk Lirası (YTL) cinsinden belirtilmesi gerekmektedir.

Başvuruyu alan Vakıflar, proje başvuru formunun ilgili bölümlerini gerekli yorum ve açıklama notuyla birlikte doldurup, kayda aldığı projenin bir kopyasını PKB'ye gönderir.